{"id":1048,"date":"2022-06-18T20:06:10","date_gmt":"2022-06-18T18:06:10","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowskiye.eu\/?p=1048"},"modified":"2023-03-28T22:45:44","modified_gmt":"2023-03-28T20:45:44","slug":"stanislaw-wyspianski-poeta-i-malarz-obdarzony-statusem-czwartego-wieszcza-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-1048-stanislaw-wyspianski-poeta-i-malarz-obdarzony-statusem-czwartego-wieszcza-polski","title":{"rendered":"Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski – poeta i malarz obdarzony statusem czwartego wieszcza Polski"},"content":{"rendered":"\n

\u017bycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 znanego pochodz\u0105cego z Krakowa Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego by\u0142o wieloaspektowe. Artysta, poeta, dramaturg, projektant mebli, aktor teatralny \u2013 to tylko kilka hipostaz, w kt\u00f3rych celowa\u0142 w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim \u017cyciu. Wyspia\u0144ski uwa\u017cany jest za tw\u00f3rc\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej dramaturgii, a tak\u017ce jednego z najwybitniejszych i wszechstronnych artyst\u00f3w epoki. Nazywany jest tak\u017ce czwartym wieszczem Polski, obok Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego i Zygmunta Krasi\u0144skiego. Wi\u0119cej o \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci Wyspia\u0144skiego przeczytasz w materiale strony krakowskiye<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Dzieci\u0144stwo, m\u0142odo\u015b\u0107 i pierwsze tw\u00f3rcze kroki<\/h2>\n\n\n\n

Stanis\u0142aw urodzi\u0142 si\u0119 15 stycznia 1869 roku w samym centrum Krakowa. Jego ojciec by\u0142 rze\u017abiarzem, wi\u0119c \u015brodowisko artystyczne, a tak\u017ce blisko\u015b\u0107 Rynku i cennych zabytk\u00f3w kultury polskiej ju\u017c od pocz\u0105tku kszta\u0142towa\u0142y u ch\u0142opca tw\u00f3rczy \u015bwiatopogl\u0105d i zmys\u0142 estetyczny.<\/p>\n\n\n\n

W wieku siedmiu lat m\u0142ody cz\u0142owiek prze\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107 matki, a kiedy sko\u0144czy\u0142 jedena\u015bcie lat, poszed\u0142 pod opiek\u0119 ciotki, poniewa\u017c jego ojciec pi\u0142 i nie by\u0142 w stanie udziela\u0107 nale\u017cytej uwagi synowi. W tym czasie los sprowadza m\u0142odzie\u0144ca ze s\u0142ynnym malarzem Janem Matejko, kt\u00f3ry dostrzeg\u0142 w Stanis\u0142awie talent. Dlatego po uko\u0144czeniu Gimnazjum \u015bw. Anny Wyspia\u0144ski rozpoczyna studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, r\u00f3wnolegle studiuj\u0105c malarstwo w Szkole Sztuk Pi\u0119knych kierowanej przez Matejka.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto talent artysty i pozytywne rekomendacje nauczycieli prowadz\u0105 Stanis\u0142awa do paryskiej Academii Colarrosi. W tym okresie pozna\u0142 m.in. W\u0142adys\u0142awa Slewi\u0144skiego i Paula Gauguina, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yn\u0119li na jego sztuk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Charakterystycznym stylem Wyspia\u0144skiego by\u0142y obrazy wykonane pastelami, przedstawiaj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie postacie ludzkie – cz\u0142onk\u00f3w rodziny, przyjaci\u00f3\u0142, innych artyst\u00f3w, a tak\u017ce autoportrety.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Artysta uwielbia\u0142 eksperymenty, wykorzystuj\u0105c w swoich pracach impresjonizm, kubizm, secesj\u0119 i modernizm, a tak\u017ce staro\u017cytno\u015b\u0107, maluj\u0105c p\u0142askimi kolorowymi plamami zamkni\u0119tymi w wyra\u017anym zarysie.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 dramaturgiczna<\/h2>\n\n\n\n

W 1898 roku talent nie tylko malarza, ale i literata sprowadzi\u0142 Wyspia\u0144skiego na stanowisko redaktora artystycznego krakowskiego Tygodnika „\u017bycie”. Publikuje w nim swoje pierwsze dramaty, kt\u00f3re nie znalaz\u0142y pozytywnych ocen w\u015br\u00f3d krytyk\u00f3w. Ale wszystko zmieni\u0142o si\u0119 wraz ze sztuk\u0105 „Warszawianki”. Na autora po prostu spad\u0142a s\u0142awa skali narodowej, a najlepsze teatry w Polsce uwa\u017ca\u0142y za zaszczyt wystawia\u0107 jego dzie\u0142o. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w „Warszawiance” zagra\u0142a Helena Modrzejewska – kultowa aktorka tego okresu.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie autor wydaje wiele innych udanych dzie\u0142, kt\u00f3re otrzyma\u0142y szereg komplement\u00f3w od krytyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie lata \u017cycia<\/h2>\n\n\n\n

W 1900 Wyspia\u0144ski zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Teodor\u0105 Pitko, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej urodzi\u0142a mu czworo dzieci. W tym czasie by\u0142 ju\u017c znan\u0105 i bogat\u0105 w Krakowie osobowo\u015bci\u0105 – profesorem Akademii Sztuk Pi\u0119knych, a tak\u017ce cz\u0142onkiem Izby Poselskiej.<\/p>\n\n\n\n

Ale \u017cycie Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego zosta\u0142o przerwane przez ki\u0142\u0119, kt\u00f3ra w tamtym czasie by\u0142a uwa\u017cana za chorob\u0119 nieuleczaln\u0105. Istnieje kilka wersji tego, jak zarazi\u0142 si\u0119 chorob\u0105. Jedna m\u00f3wi, \u017ce sta\u0142o si\u0119 to w Krakowie z pracownic\u0105 drukarni. Inna, bardziej znana, nawi\u0105zuje do Pary\u017ca – jawajskiej modelki i kochanki Paula Gauguina.<\/p>\n\n\n\n

Ci\u0119\u017cka posta\u0107 choroby spustoszy\u0142a jego organizm i 28 listopada 1907 roku Wyspia\u0144ski zmar\u0142. Cia\u0142o 38-letniego artysty i poety zosta\u0142o pochowane w Krypcie Zas\u0142u\u017conych, znajduj\u0105cym si\u0119 w ko\u015bciele \u015bw. Stanis\u0142awa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 znanego pochodz\u0105cego z Krakowa Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego by\u0142o wieloaspektowe. Artysta, poeta, dramaturg, projektant mebli, aktor teatralny \u2013 to tylko kilka hipostaz, w kt\u00f3rych celowa\u0142 w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim \u017cyciu. Wyspia\u0144ski uwa\u017cany jest za tw\u00f3rc\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej dramaturgii, a tak\u017ce jednego z najwybitniejszych i wszechstronnych artyst\u00f3w epoki. Nazywany jest tak\u017ce czwartym wieszczem Polski, obok Adama […]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":711,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[727,730,723,728,725,729,724,721,726,722],"motype":[199],"moformat":[74],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-1048","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sukcesow","8":"tag-dramaturgow-krakowskich","9":"tag-dzialalnosc-dramatopisarza","10":"tag-dzialalnosc-dramaturgiczna","11":"tag-historia-ludzi","12":"tag-historie-sukcesow","13":"tag-mieszkancow-krakowa","14":"tag-slawni-krakowianie","15":"tag-stanislaw-wyspianski","16":"tag-znany-dramaturg","17":"tag-zycie-i-dzialalnosc-znanego-pochodzacego-z-krakowa","18":"motype-eternal","19":"moformat-copywriting","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1052,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1048\/revisions\/1052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1048"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=1048"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=1048"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=1048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}