{"id":1061,"date":"2022-07-18T10:42:12","date_gmt":"2022-07-18T08:42:12","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowskiye.eu\/?p=1061"},"modified":"2023-03-28T22:56:25","modified_gmt":"2023-03-28T20:56:25","slug":"przedstawicielka-krakowskiej-awangardy-o-zyciu-i-tworczosci-artystki-marii-jaremy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-1061-przedstawicielka-krakowskiej-awangardy-o-zyciu-i-tworczosci-artystki-marii-jaremy","title":{"rendered":"Przedstawicielka krakowskiej awangardy: o \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci artystki Marii Jaremy"},"content":{"rendered":"\n

Maria Jarema to polska artystka, rze\u017abiarka, aktorka i projektantka, kt\u00f3ra tworzy\u0142a kostiumy i dekoracje teatralne.<\/p>\n\n\n\n

Maria Jarema znana jest jako barwna i charakterystyczna przedstawicielka polskiej awangardy – artystycznego nurtu modernizmu, kt\u00f3ry opiera\u0142 si\u0119 na nowatorskich podstawach estetyki, pisze krakowskiye.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Stronami \u017cycia znanej polskiej artystki Marii Jaremy<\/h2>\n\n\n\n

Co ciekawe, jedna z najwybitniejszych artystek modernistycznych Maria Jarema urodzi\u0142a si\u0119 na Ukrainie, a mianowicie w mie\u015bcie Stary Sambor, w obwodzie lwowskim dwudziestego czwartego listopada 1908 roku. Jej brat J\u00f3zef Jarema by\u0142 tak\u017ce malarzem, aktorem i re\u017cyserem Teatru Lalek. Innym bratem Marii jest W\u0142adys\u0142aw Jarema – aktor i za\u0142o\u017cyciel Teatru Lalek w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie przenios\u0142a si\u0119 do Krakowa. Tam wst\u0105pi\u0142a do Akademii Sztuk Pi\u0119knych im. Jana Matejki i studiowa\u0142a w latach 1929 \u2014 1935 na Wydziale Rze\u017aby, gdzie wyk\u0142ada\u0142 Xawery Dunikowski.<\/p>\n\n\n\n

Lata studi\u00f3w i pocz\u0105tek tw\u00f3rczo\u015bci Marii Jaremy przypad\u0142y na lata przedwojenne. Artystka otrzyma\u0142a swoje pierwsze pude\u0142ko z farbami od polskiego malarza Zygmunta Waliszewskiego, jednak za swoje powo\u0142anie wybra\u0142a w\u0142a\u015bnie rze\u017ab\u0119. W okresie I wojny \u015bwiatowej by\u0142a g\u0142\u00f3wnie rze\u017abiark\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W latach 1934-1939 tworzy\u0142a kostiumy i dekoracje do przedstawie\u0144 teatralnych. Po wojnie Maria Jarema zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie gatunkiem malarstwa, pracuj\u0105c nad abstrakcyjnymi p\u0142\u00f3tnami.<\/p>\n\n\n\n

Interesuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c technik\u0105 zwan\u0105 monotypi\u0105, kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105czy z temper\u0105 i farbami olejnymi. W tej oryginalnej technice Maria Jarema namalowa\u0142a swoje s\u0142ynne cykle obraz\u00f3w – „Penetracje” i „Rytmy”.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0142a Maryi s\u0105 \u017cywym odzwierciedleniem jej fascynacji form\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci ludzk\u0105 i jej miejscem w przestrzeni. Obrazy jej obraz\u00f3w s\u0105 niezwykle dynamiczne. Artystka w swoich umiej\u0119tno\u015bciach osi\u0105ga r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy figuratywnymi i abstrakcyjnymi figurami.<\/p>\n\n\n\n

W 1954 roku Maria Jarema wysz\u0142a za m\u0105\u017c za polskiego pisarza Kornela Filipowicza, z kt\u00f3rym wychowywa\u0142a syna Aleksandra. Zmar\u0142a pierwszego listopada 1958 w wieku 49 lat. Pochowana na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Marii Jaremy i przedstawienie krakowskiej awangardy<\/h2>\n\n\n\n

Maria Jarema znana jest jako wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka awangardowego stowarzyszenia „Grupa Krakowska”, do kt\u00f3rego nale\u017celi arty\u015bci Leopold Lewicki, Jonasz Stern i inni. Ugrupowanie powsta\u0142o w 1930 roku i dzia\u0142a\u0142o do 1937 roku jako studenckie zrzeszenie artystyczne w Krakowie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Po 1945 roku Maria do\u0142\u0105czy\u0142a do Grupy M\u0142odych Plastyk\u00f3w. P\u00f3\u017aniej, w 1957 roku w okresie „odwil\u017cy”, przyst\u0105pi\u0142a do odbudowy „Grupy Krakowskiej”.<\/p>\n\n\n\n

Maria Jarema tworzy\u0142a zwarte formy, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do \u015bwiata przyrody. O jej kszta\u0142tach decyduje witalno\u015b\u0107 i spr\u0119\u017cysto\u015b\u0107, co podkre\u015bla\u0142a g\u0142adka powierzchnia rze\u017ab. P\u00f3\u017aniej od czasu do czasu wraca\u0142a do tego stylu, konsekwentnie stosuj\u0105c wcze\u015bniej opracowane formu\u0142y (np. „Kompozycja” 1956 rok).<\/p>\n\n\n\n

Wraz z przyjaci\u00f3\u0142mi artystami Maria bra\u0142a udzia\u0142 w trzech wystawach sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 w Krakowie w latach 1948-1949 i Warszawie w latach 1957-1959.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz malarstwa Maria Jarema interesowa\u0142a si\u0119 scenografi\u0105 teatraln\u0105. W tej dziedzinie Maria mia\u0142a cenne do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re zdoby\u0142a podczas wsp\u00f3\u0142pracy z Teatrem awangardowym „Cricot” jej brata J\u00f3zefa Jaremy. Maria Jarema przyst\u0105pi\u0142a nast\u0119pnie do opracowania odwa\u017cnych scenografii i kostium\u00f3w, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej wykorzysta\u0142a w powojennym awangardowym Teatrze „Cricot 2” Tadeusza Kantora.<\/p>\n\n\n\n

W tym samym czasie, po 1945 roku, artystka eksperymentuje w malarstwie. Na pocz\u0105tku interesuj\u0105 j\u0105 abstrakcyjne rozwi\u0105zania teksturowane, pe\u0142ne fantazji i aluzji. Chocia\u017c w kilku obrazach odzwierciedla widzialn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jednak artystka stworzy\u0142a najlepsze obrazy w przeddzie\u0144 swojej \u015bmierci. Prace te wykonywane s\u0105 w technice monotypii po\u0142\u0105czonej z innymi – olejami, temper\u0105, lakierami, wykazywa\u0142y \u015bmia\u0142e awangardowe rozwi\u0105zania Marii. Nale\u017c\u0105 do nich cykle „Postacie”, „Figury”, „G\u0142owy”, „Chwyty”, „Wyrazy”, „Filtry”, „Penetracje”, „Rytmy”. W pracach wspomnianych cykli mo\u017cna zaobserwowa\u0107 uproszczenie i sp\u0142aszczenie postaci ludzkich, co tworzy efekt, jakby posta\u0107 sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z ma\u0142ych cz\u0105stek \u2014 abstrakcyjnych atom\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maria Jarema to polska artystka, rze\u017abiarka, aktorka i projektantka, kt\u00f3ra tworzy\u0142a kostiumy i dekoracje teatralne. Maria Jarema znana jest jako barwna i charakterystyczna przedstawicielka polskiej awangardy – artystycznego nurtu modernizmu, kt\u00f3ry opiera\u0142 si\u0119 na nowatorskich podstawach estetyki, pisze krakowskiye.eu. Stronami \u017cycia znanej polskiej artystki Marii Jaremy Co ciekawe, jedna z najwybitniejszych artystek modernistycznych Maria Jarema […]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":754,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[728,725,742,729,741,743,740,724,744,746,745],"motype":[199],"moformat":[74],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-1061","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sukcesow","8":"tag-historia-ludzi","9":"tag-historie-sukcesow","10":"tag-maria-jarema","11":"tag-mieszkancow-krakowa","12":"tag-o-zyciu-i-tworczosci-artystki-marii-jaremy","13":"tag-polska-artystka","14":"tag-przedstawicielka-krakowskiej-awangardy","15":"tag-slawni-krakowianie","16":"tag-stronami-zycia-znanej-polskiej-artystki-marii-jaremy","17":"tag-tworczosc-marii-jaremy","18":"tag-tworczosc-marii-jaremy-i-przedstawienie-krakowskiej-awangardy","19":"motype-eternal","20":"moformat-copywriting","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1071,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1061\/revisions\/1071"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1061"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=1061"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=1061"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=1061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}