{"id":2674,"date":"2024-09-07T22:20:17","date_gmt":"2024-09-07T20:20:17","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowskiye.eu\/?p=2674"},"modified":"2024-09-17T23:56:42","modified_gmt":"2024-09-17T21:56:42","slug":"honorowy-obywatel-krakowa-kompozytor-wladyslaw-zelenski-wiernosc-muzyce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-2674-honorowy-obywatel-krakowa-kompozytor-wladyslaw-zelenski-wiernosc-muzyce","title":{"rendered":"Honorowy Obywatel Krakowa \u2013 kompozytor W\u0142adys\u0142aw \u017bele\u0144ski: wierno\u015b\u0107 muzyce"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krak\u00f3w wielokrotnie potwierdza\u0142 swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 jako miasto teatralne i muzyczne, co potwierdzaj\u0105 liczne festiwale i konkursy. Na krakowskiej ziemi urodzi\u0142o si\u0119 wielu znanych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy wiele zrobili dla swojego rodzinnego miasta, o czym pisze strona <a href=\"http:\/\/krakowskiye.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowskiye.eu\">krakowskiye.eu<\/a>. Najlepszych przedstawicieli Krak\u00f3w uhonorowa\u0142 tytu\u0142em Honorowego Obywatela Miasta. Na pocz\u0105tku XXI wieku lista ta liczy\u0142a 44 osoby. W\u015br\u00f3d nich jest kompozytor W\u0142adys\u0142aw \u017bele\u0144ski, kt\u00f3ry zosta\u0142 pierwszym dyrektorem Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie. W XXI wieku ta instytucja ma status akademii muzycznej.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a32bcd23d8ae\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a32bcd23d8ae\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-2674-honorowy-obywatel-krakowa-kompozytor-wladyslaw-zelenski-wiernosc-muzyce\/#Lata_nauki\" >Lata nauki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-2674-honorowy-obywatel-krakowa-kompozytor-wladyslaw-zelenski-wiernosc-muzyce\/#Z_miloscia_do_muzyki\" >Z mi\u0142o\u015bci\u0105 do muzyki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-2674-honorowy-obywatel-krakowa-kompozytor-wladyslaw-zelenski-wiernosc-muzyce\/#Ostatnie_lata_poswiecone_muzyce\" >Ostatnie lata po\u015bwi\u0119cone muzyce<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-2674-honorowy-obywatel-krakowa-kompozytor-wladyslaw-zelenski-wiernosc-muzyce\/#Muzyczne_dziedzictwo_Zelenskiego\" >Muzyczne dziedzictwo \u017bele\u0144skiego<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Lata_nauki\"><\/span>Lata nauki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"388\" height=\"293\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2675\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-11.png 388w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-11-300x227.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 388px) 100vw, 388px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przysz\u0142y pianista, pedagog i dyrygent \u017bele\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w Krakowie w lipcu 1837 roku, jego pe\u0142ne imi\u0119 brzmia\u0142o W\u0142adys\u0142aw Marcin Miko\u0142aj. Pochodzi\u0142 ze szlacheckiego polskiego rodu, kt\u00f3ry mia\u0142 nawet w\u0142asny herb. Ojciec Marcjan \u017bele\u0144ski pasjonowa\u0142 si\u0119 muzyk\u0105, gra\u0142 na fortepianie i pisa\u0142 ma\u0142e kompozycje muzyczne. Bra\u0142 udzia\u0142 w Powstaniu Listopadowym. Rodzina mieszka\u0142a w maj\u0105tku Grodkowice pod Krakowem. W\u0142adys\u0142aw by\u0142 drugim z pi\u0119ciu dzieci. Mia\u0142 zaledwie 11 lat, gdy podczas powstania galicyjskiego na maj\u0105tek napadli uzbrojeni ch\u0142opi. Ojca zamordowano, dom spl\u0105drowano, a matka Kamila ledwo zd\u0105\u017cy\u0142a uciec z dzie\u0107mi do Krakowa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142adys\u0142aw uko\u0144czy\u0142 Gimnazjum \u015awi\u0119tej Anny w Krakowie (obecnie I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce im. Bart\u0142omieja Nowodworskiego). Rodzice dostrzegli u ch\u0142opca mi\u0142o\u015b\u0107 do muzyki, dlatego wspierali jego d\u0105\u017cenie do nauki gry. Pocz\u0105tkowo \u017bele\u0144ski uczy\u0142 si\u0119 gry na fortepianie pod okiem muzyka Kazimierza Wojciechowskiego, a od 1854 roku pobiera\u0142 lekcje u polskiego kompozytora Franciszka Mireckiego. Jednak na pro\u015bb\u0119 matki studiowa\u0142 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Nast\u0119pnie ucz\u0119szcza\u0142 na Uniwersytet Karola w Pradze, a w 1862 roku zosta\u0142 doktorem filozofii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Z_miloscia_do_muzyki\"><\/span>Z mi\u0142o\u015bci\u0105 do muzyki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"482\" height=\"349\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2678\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-12.png 482w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-12-300x217.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 482px) 100vw, 482px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale W\u0142adys\u0142aw nie zapomina\u0142 o muzyce, w Pradze bra\u0142 lekcje gry na fortepianie u s\u0142ynnego wirtuoza pianisty Aleksandra Dreyschocka. Potem zainteresowa\u0142 si\u0119 gr\u0105 na organach, kt\u00f3re opanowywa\u0142 pod okiem czeskiego kompozytora Josefa Krej\u010diego. Pierwsze utwory muzyczne napisa\u0142 w wieku 20 lat: dwa kwartety smyczkowe, trio fortepianowe i uwertur\u0119 na orkiestr\u0119, kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie wykona\u0142 na koncercie w lipcu 1857 roku w Krakowie. W 1866 roku wst\u0105pi\u0142 do Konserwatorium Paryskiego, a w latach 1868\u20131870 ucz\u0119szcza\u0142 na prywatny kurs s\u0142ynnego kompozytora Bertholda Damckego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w 1870 roku powr\u00f3ci\u0142 do rodzinnego miasta, a w styczniu 1871 roku odby\u0142 si\u0119 jego pierwszy koncert kompozytorski. Jednak w 1872 roku kompozytor zosta\u0142 zaproszony do pracy w Instytucie Muzycznym w Warszawie, gdzie kierowa\u0142 klas\u0105 harmonii i kontrapunktu do 1878 roku. Nast\u0119pnie zosta\u0142 mianowany dyrektorem artystycznym Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, gdzie zorganizowa\u0142 amatorski ch\u00f3r mieszany. Pod jego batut\u0105, przy akompaniamencie orkiestry Teatru Wielkiego, zesp\u00f3\u0142 dawa\u0142 koncerty ciesz\u0105ce si\u0119 du\u017cym uznaniem w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ostatnie_lata_poswiecone_muzyce\"><\/span>Ostatnie lata po\u015bwi\u0119cone muzyce<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"253\" height=\"353\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2681\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-13.png 253w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-13-215x300.png 215w\" sizes=\"auto, (max-width: 253px) 100vw, 253px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1881 roku profesor ponownie wr\u00f3ci\u0142 do Krakowa, gdzie pracowa\u0142 jako dyrygent, najpierw w orkiestrze miejskiej do 1885 roku, potem w amatorskiej orkiestrze Towarzystwa Muzycznego. Z inicjatywy kompozytora \u017bele\u0144skiego w 1887 roku w Krakowie powsta\u0142o Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego, kt\u00f3re W\u0142adys\u0142aw prowadzi\u0142 do ko\u0144ca swojego \u017cycia. Jednocze\u015bnie prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z gry na organach i teorii muzyki. W\u015br\u00f3d jego uczni\u00f3w byli tak znani muzycy, jak Zygmunt Stojowski, Roman Statkowski, Henryk Opie\u0144ski, Felicjan Szopski, Boles\u0142aw Wallek-Walewski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142adys\u0142aw \u017bele\u0144ski nie zapomina\u0142 o pracy naukowej i pedagogicznej. Jego autorstwa s\u0105 podr\u0119czniki: \u201eNauka o harmonii i pierwsze zasady kompozycji\u201d z 1877 roku oraz \u201eNauka o elementarnych podstawach muzyki\u201d z 1897 roku. Za znacz\u0105cy wk\u0142ad w \u017cycie kulturalne Polski, a zw\u0142aszcza Krakowa, w 1913 roku kompozytor otrzyma\u0142 tytu\u0142 Honorowego Obywatela Krakowa. W\u0142adys\u0142aw \u017bele\u0144ski zmar\u0142 w lutym 1921 roku w swoim rodzinnym mie\u015bcie i zosta\u0142 pochowany w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Rakowickim. Co ciekawe, jego syn wybra\u0142 inn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 ni\u017c muzyka \u2013 Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski zosta\u0142 znanym pisarzem i t\u0142umaczem literatury francuskiej w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Muzyczne_dziedzictwo_Zelenskiego\"><\/span>Muzyczne dziedzictwo \u017bele\u0144skiego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"384\" height=\"257\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2684\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-14.png 384w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2024\/09\/image-14-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 384px) 100vw, 384px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badacze nazywaj\u0105 W\u0142adys\u0142awa \u017bele\u0144skiego najwybitniejszym polskim kompozytorem operowym, ust\u0119puj\u0105cym jedynie Stanis\u0142awowi Moniuszce. Jego arie z oper i romanse w XXI wieku nadal zachwycaj\u0105 liryzmem i melodyjno\u015bci\u0105, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c si\u0119 narodowym kolorytem. Autor czerpa\u0142 z tradycji niemieckich romantyk\u00f3w, zw\u0142aszcza Mendelssohna i Schumanna. W Polsce utalentowanego krakowianina pami\u0119ta si\u0119 za jego opery oparte na tw\u00f3rczo\u015bci Mickiewicza, Malczewskiego, S\u0142owackiego. Pie\u015bni do melodii, kt\u00f3re stworzy\u0142, cz\u0119sto wykonywano w popularnych polskich salonach pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku. Krytycy muzyczni podkre\u015blaj\u0105, \u017ce popularno\u015b\u0107 ta wynika\u0142a z wyrazistego liryzmu melodii po\u0142\u0105czonego z konserwatywnym j\u0119zykiem harmonicznym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krytycy i mi\u0142o\u015bnicy muzyki wysoko ocenili r\u00f3wnie\u017c jego r\u00f3\u017cnorodne dzie\u0142a \u2013 od opery po postwagnerowskie dramaty muzyczne. Opery \u017bele\u0144skiego zawiera\u0142y stylizacje polskiego folkloru i narodowych rytm\u00f3w tanecznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci kompozytor szczeg\u00f3lnie lubi\u0142 mazurki i krakowiaki. W\u0142adys\u0142aw \u017bele\u0144ski napisa\u0142 4 opery, 2 symfonie, 2 uwertury: \u201eEcho le\u015bne\u201d i \u201eW Tatrach\u201d, suit\u0119 ta\u0144c\u00f3w polskich oraz polonezy. W jego dorobku s\u0105 tak\u017ce 2 sonaty fortepianowe, kantaty, msze, psalmy oraz muzyka teatralna. W kolekcji dzie\u0142 maestro znajduje si\u0119 ponad 100 pie\u015bni do tekst\u00f3w Zaleskiego, Mickiewicza, Dzwonkowskiego, \u017bmichowskiej, Konopnickiej, Malczewskiego, Kraszewskiego i wielu innych polskich poet\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krak\u00f3w wielokrotnie potwierdza\u0142 swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 jako miasto teatralne i muzyczne, co potwierdzaj\u0105 liczne festiwale i konkursy. Na krakowskiej ziemi urodzi\u0142o si\u0119 wielu znanych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy wiele zrobili dla swojego rodzinnego miasta, o czym pisze strona krakowskiye.eu. Najlepszych przedstawicieli Krak\u00f3w uhonorowa\u0142 tytu\u0142em Honorowego Obywatela Miasta. Na pocz\u0105tku XXI wieku lista ta liczy\u0142a 44 osoby. W\u015br\u00f3d nich [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":2629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[1650,903,728,1648,725,1543,1643,1646,724,1270,1647,1645,1644],"moimportance":[33],"motype":[199],"moformat":[808],"class_list":["post-2674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-sukcesow","tag-biografie-slawnych-ludzi-2","tag-festiwale-muzyczne","tag-historia-ludzi","tag-historie-slawnych-ludzi-2","tag-honorowy-obywatel-krakowa","tag-kompozytor-wladyslaw-zelenski","tag-muzyczne-dziedzictwo-zelenskiego","tag-slawni-krakowianie","tag-slawni-ludzie","tag-slawni-ludzie-z-krakowa-2","tag-wiernosc-muzyce","tag-wladyslaw-zelenski","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-longread"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2674"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2687,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2674\/revisions\/2687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2674"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2674"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2674"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}