{"id":4422,"date":"2025-11-15T12:53:16","date_gmt":"2025-11-15T11:53:16","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowskiye.eu\/?p=4422"},"modified":"2025-11-15T13:00:15","modified_gmt":"2025-11-15T12:00:15","slug":"juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny","title":{"rendered":"Juliusz Osterwa: \u017cycie na scenie i dla sceny"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polski teatr pierwszej po\u0142owy XX wieku mia\u0142 wielu tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy pragn\u0119li uczyni\u0107 scen\u0119 nie tylko sztuk\u0105, ale i przestrzeni\u0105 duchow\u0105. W\u015br\u00f3d nich szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje Juliusz Osterwa \u2013 <a href=\"https:\/\/chernihivski.info\/uk\/eternal-2102-bagatogrannyj-oleksij-bysh-abo-kolekczioner-pravdyvyh-momentiv\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">aktor<\/a>, re\u017cyser i reformator, dla kt\u00f3rego teatr by\u0142 misj\u0105. \u201eB\u00f3g stworzy\u0142 teatr dla tych, kt\u00f3rym ko\u015bcio\u0142a nie starczy\u201d \u2013 mawia\u0142, a to zdanie sta\u0142o si\u0119 kluczem do zrozumienia jego ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci. Za\u0142o\u017cyciel legendarnej \u201eReduty\u201d marzy\u0142 o odkryciu \u201epolskiego oblicza teatru\u201d, wychowaniu pokolenia artyst\u00f3w oddanych sprawie. By\u0142 cz\u0142owiekiem sceny: aktorem i pedagogiem, re\u017cyserem i organizatorem, my\u015blicielem i aposto\u0142em teatru. Nie pisa\u0142 sztuk ani nie tworzy\u0142 muzyki, ale potrafi\u0142 inspirowa\u0107 innych tak, \u017ce z jego idei narodzi\u0142 si\u0119 <strong>pot\u0119\u017cny ruch s\u0142u\u017cenia teatrowi<\/strong>, pisze <a href=\"http:\/\/krakowskiye.eu\">krakowskiye.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a32bca33e8c1\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a32bca33e8c1\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Sierota_ktory_stal_sie_legenda\" >Sierota, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 legend\u0105<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Pierwsze_kroki_ku_wielkiej_scenie\" >Pierwsze kroki ku wielkiej scenie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Teatr_jako_swiatynia_duszy\" >Teatr jako \u015bwi\u0105tynia duszy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#W_poszukiwaniu_tworczego_%E2%80%9Eja%E2%80%9D\" >W poszukiwaniu tw\u00f3rczego \u201eja\u201d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Szkola_oddanych_artystow\" >Szko\u0142a oddanych artyst\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Scena_na_ktorej_zyla_polska_dusza\" >Scena, na kt\u00f3rej \u017cy\u0142a polska dusza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Scena_w_czasie_wojny\" >Scena w czasie wojny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/eternal-4422-juliusz-osterwa-zycie-na-scenie-i-dla-sceny\/#Wieczny_slad_w_Krakowie\" >Wieczny \u015blad w Krakowie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sierota_ktory_stal_sie_legenda\"><\/span>Sierota, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 legend\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"334\" height=\"481\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4365\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-19.png 334w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-19-208x300.png 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 334px) 100vw, 334px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Juliusz Osterwa, kt\u00f3rego prawdziwe imi\u0119 brzmia\u0142o Julian Maluszek, urodzi\u0142 si\u0119 w czerwcu 1885 roku w Krakowie, w rodzinie skromnego dozorcy magistratu Franciszka i akuszerki Katarzyny Wi\u015bniowskiej. Jego dzieci\u0144stwo nie by\u0142o naznaczone luksusem \u2013 wr\u0119cz przeciwnie, ch\u0142opiec dorasta\u0142 w ub\u00f3stwie, wcze\u015bnie straci\u0142 rodzic\u00f3w i d\u0142ugo w\u0119drowa\u0142 mi\u0119dzy krewnymi w poszukiwaniu schronienia. Cho\u0107 plotki przypisywa\u0142y mu szlacheckie pochodzenie, prawdziwym bogactwem Juliana by\u0142 jego talent i nieust\u0119pliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u0142opak uczy\u0142 si\u0119 w s\u0142ynnym krakowskim Gimnazjum \u015bw. Anny, ale z powodu braku funduszy musia\u0142 je opu\u015bci\u0107. We wrze\u015bniu 1904 roku do\u0142\u0105czy\u0142 do krakowskiego Teatru Ludowego, gdzie ju\u017c po miesi\u0105cu zadebiutowa\u0142 w roli Ja\u0144ca w sztuce \u201eJojne Firu\u0142kes\u201d. W\u0142a\u015bnie wtedy narodzi\u0142o si\u0119 jego sceniczne imi\u0119 \u2013 Juliusz Osterwa, zaproponowane przez przyjaciela Leona Schillera. Wed\u0142ug legendy, pseudonim pochodzi od nazwy tatrza\u0144skiego szczytu Osterwa \u2013 symbolu duchowej wysoko\u015bci, do kt\u00f3rej d\u0105\u017cy\u0142 m\u0142ody aktor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_kroki_ku_wielkiej_scenie\"><\/span>Pierwsze kroki ku wielkiej scenie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"441\" height=\"461\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4368\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-20.png 441w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-20-287x300.png 287w\" sizes=\"auto, (max-width: 441px) 100vw, 441px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W nast\u0119pnym sezonie zaprosi\u0142 go do Teatru Miejskiego w Krakowie sam Ludwik Solski \u2013 <strong>\u017cywa legenda polskiej sceny<\/strong>. Tam Osterwa trafi\u0142 do \u015brodowiska przysz\u0142ych tytan\u00f3w teatru: J\u00f3zefa W\u0119grzyna, Marii Dul\u0119bianki, Stefana Jaracza. Szybko sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 krakowskiej bohemy, zas\u0142yn\u0105\u0142 jako b\u0142yskotliwy parodysta w kabarecie \u201eZielony Balonik\u201d, ale jednocze\u015bnie poszukiwa\u0142 g\u0142\u0119bokiego sensu w sztuce teatralnej. Nast\u0119pnie m\u0142ody aktor przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Poznania, aby spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 jako re\u017cyser. Dzi\u0119ki znajomo\u015bci z rodzin\u0105 Czartoryskich wszed\u0142 do kr\u0119gu polskiej arystokracji, co umo\u017cliwi\u0142o mu podr\u00f3\u017cowanie po Europie. W latach 1907\u20131909 Juliusz wyst\u0119powa\u0142 w Teatrze Wile\u0144skim, odwiedzi\u0142 Niemcy, W\u0142ochy, Szwajcari\u0119, Grecj\u0119, by\u0142 w Konstantynopolu i Odessie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te podr\u00f3\u017ce sta\u0142y si\u0119 dla niego nie tylko szko\u0142\u0105 stylu, ale i lekcj\u0105 duchowego do\u015bwiadczenia \u2013 Osterwa uczy\u0142 si\u0119 postrzega\u0107 teatr jako uniwersalny j\u0119zyk kultury. W 1910 roku Warszawa otworzy\u0142a dla niego nowy rozdzia\u0142 tw\u00f3rczy. Graj\u0105c w farsowej trupie Ludwika S\u0142awi\u0144skiego, Osterwa szybko zdoby\u0142 mi\u0142o\u015b\u0107 publiczno\u015bci jako wykonawca r\u00f3l lirycznych m\u0142odzie\u0144c\u00f3w i romantycznych uwodzicieli. Jego rola ksi\u0119cia Reichstadtu, kt\u00f3r\u0105 zagra\u0142 w 1912 roku, przynios\u0142a mu og\u00f3lnopolskie uznanie. Odt\u0105d Juliusz Osterwa sta\u0142 si\u0119 jednym z najja\u015bniejszych i najlepiej op\u0142acanych aktor\u00f3w w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Teatr_jako_swiatynia_duszy\"><\/span>Teatr jako \u015bwi\u0105tynia duszy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"542\" height=\"350\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4371\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-21.png 542w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-21-300x194.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 542px) 100vw, 542px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnym okresem w tw\u00f3rczo\u015bci Juliusza by\u0142o do\u015bwiadczenie w krakowskim teatrze \u201eBagatela\u201d w latach 1910\u20131912. To w\u0142a\u015bnie tam m\u00f3g\u0142 umocni\u0107 sw\u00f3j talent i ukszta\u0142towa\u0107 w\u0142asny styl aktorski. Odrzucaj\u0105c manieryzm i przesadne gesty, Osterwa szuka\u0142 na scenie precyzyjnej, \u017cywej, poetyckiej gry. I to mu si\u0119 uda\u0142o. Aktor szuka\u0142 te\u017c prawdy w sztuce, czego wynikiem by\u0142a jego prze\u0142omowa w 1915 roku inscenizacja \u201eWesela\u201d Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, los rzuci\u0142 Juliusza a\u017c do Samary, a p\u00f3\u017aniej do Moskwy. Lecz nawet na wygnaniu pozosta\u0142 wierny teatrowi: wystawia\u0142 polskie sztuki, m.in. \u201eJase\u0142k\u0119\u201d Lucjana Rydla, \u201eWesele\u201d Wyspia\u0144skiego, \u201eBoles\u0142awa \u015amia\u0142ego\u201d. Teatr sta\u0142 si\u0119 dla niego sposobem na zachowanie ducha narodowego na obcej ziemi, dowodem na to, \u017ce <strong>sztuka mo\u017ce przetrwa\u0107 nawet w najtrudniejszych czasach<\/strong>. W Moskwie Juliusz Osterwa pozna\u0142 wybitnych reformator\u00f3w teatru \u2013 Konstantina Stanis\u0142awskiego i Aleksandra Tairowa. Widzia\u0142, jak w ich spektaklach aktorzy nie tylko grali role, ale szukali prawdy. W\u0142a\u015bnie wtedy Osterwa u\u015bwiadomi\u0142 sobie, \u017ce prawdziwy teatr ma nie tylko bawi\u0107, ale i duchowo zmienia\u0107 ludzi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_poszukiwaniu_tworczego_%E2%80%9Eja%E2%80%9D\"><\/span>W poszukiwaniu tw\u00f3rczego \u201eja\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"401\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4374\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-22.png 647w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-22-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1916 roku Juliusz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Kijowa, gdzie obj\u0105\u0142 kierownictwo Teatru Polskiego. Wystawi\u0142 tam dziesi\u0105tki spektakli: od weso\u0142ych komedii po dramaty S\u0142owackiego, Wyspia\u0144skiego i \u017beromskiego. Gra\u0142 g\u0142\u00f3wne role, a jego styl aktorski sta\u0142 si\u0119 wywa\u017cony, trafny, poetycki. Artysta potrafi\u0142 wypowiada\u0107 nawet najtrudniejsze teksty tak prosto i szczerze, \u017ce widzowie mu wierzyli. W 1918 roku Osterwa wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. Pracowa\u0142 w Teatrze Polskim i Ma\u0142ym, re\u017cyserowa\u0142 spektakle i sam wychodzi\u0142 na scen\u0119. Lecz mimo sukcesu i uznania, czu\u0142, \u017ce teatr powinien by\u0107 czym\u015b wi\u0119cej. Juliusz pragn\u0105\u0142 stworzy\u0107 scen\u0119, gdzie aktorzy pracowaliby nie dla s\u0142awy czy pieni\u0119dzy, ale z mi\u0142o\u015bci do sztuki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak narodzi\u0142a si\u0119 \u201eReduta\u201d \u2013 teatr-laboratorium, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 legend\u0105. Osterwa za\u0142o\u017cy\u0142 go w 1919 roku, a premiera \u2013 sztuka Stefana \u017beromskiego \u201eNad \u015bniegiem\u201d \u2013 otworzy\u0142a now\u0105 kart\u0119 polskiej kultury. Razem z przyjacielem i krytykiem Mieczys\u0142awem Limanowskim Juliusz stworzy\u0142 niezwyk\u0142y teatr swoich marze\u0144. Du\u017co tam czytano, rozbierano teksty, szukano sens\u00f3w, a nast\u0119pnie wcielano to wszystko na scenie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szkola_oddanych_artystow\"><\/span>Szko\u0142a oddanych artyst\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"472\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4377\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-23.png 647w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-23-300x219.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eReduta\u201d by\u0142a nie tylko teatrem, ale i wsp\u00f3lnot\u0105, gdzie wszyscy pracowali z oddaniem i uczciwo\u015bci\u0105. Pr\u00f3by trwa\u0142y godzinami, a ka\u017cdy spektakl zamienia\u0142 si\u0119 w \u015bwi\u0119to ducha. Teatr wystawia\u0142 tylko polskie sztuki, aby ukaza\u0107 prawdziwe \u201eoblicze Polski\u201d \u2013 jej j\u0119zyk, charakter, si\u0142\u0119. Spektakl \u201eArlekin\u201d w wykonaniu Juliusza Osterwy, kt\u00f3ry ten wystawi\u0142 w 1919 roku, krytycy uwa\u017caj\u0105 za jego najs\u0142ynniejsz\u0105 inscenizacj\u0119. Re\u017cyser po\u0142\u0105czy\u0142 w sztuce commedia dell&#8217;arte z w\u0142asnym eksperymentem aktorskim, demonstruj\u0105c subteln\u0105 maestri\u0119 mimiki, ruchu i \u017cywej improwizacji. Spektakl ten sta\u0142 si\u0119 symbolem jego innowacyjnego podej\u015bcia do teatru, w kt\u00f3rym scena przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w \u017cywy organizm, a aktor \u2013 w nauczyciela i przewodnika po \u015bwiecie emocji i gry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1923 roku za swoj\u0105 prac\u0119 Osterwa otrzyma\u0142 Krzy\u017c Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Nast\u0119pnie jego teatr podr\u00f3\u017cowa\u0142 po kraju, aktorzy przemieszczali si\u0119 w specjalnych wagonach kolejowych wraz z dekoracjami, wyst\u0119puj\u0105c w du\u017cych i ma\u0142ych miastach. W 1925 roku \u201eReduta\u201d osiedli\u0142a si\u0119 w Wilnie. Tam Osterwa ponownie wystawi\u0142 \u201eWyzwolenie\u201d Wyspia\u0144skiego, a p\u00f3\u017aniej, pod go\u0142ym niebem \u2013 \u201eKsi\u0119cia Niez\u0142omnego\u201d. Widzowie byli zachwyceni, sprawia\u0142o to wra\u017cenie, jakby przed nimi nie by\u0142a scena, a \u017cywe wydarzenia historyczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Scena_na_ktorej_zyla_polska_dusza\"><\/span>Scena, na kt\u00f3rej \u017cy\u0142a polska dusza<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"365\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4380\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-24.png 647w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-24-300x169.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po kilku latach w\u0119dr\u00f3wek teatr powr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. Tak powsta\u0142a \u201eTrzecia Reduta\u201d \u2013 nowy etap \u017cycia s\u0142ynnego re\u017cysera. Sam Osterwa kontynuowa\u0142 gr\u0119 w Teatrze Narodowym, gdzie zachwyci\u0142 wszystkich rol\u0105 Don Carlosa w tragedii Schillera. W 1932 roku pan Juliusz zosta\u0142 dyrektorem Teatru im. S\u0142owackiego w Krakowie. Marzy\u0142 o stworzeniu sceny, na kt\u00f3rej rozbrzmiewa\u0142by przede wszystkim <strong>j\u0119zyk polski i czu\u0107 by\u0142o polsk\u0105 dusz\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W repertuarze znalaz\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno klasyczne, jak i wsp\u00f3\u0142czesne sztuki: \u201eFantazy\u201d S\u0142owackiego, \u201eSu\u0142kowski\u201d \u017beromskiego, odnowione inscenizacje \u201eWesela\u201d, \u201eWyzwolenia\u201d i \u201eKsi\u0119cia Niez\u0142omnego\u201d. Nie odmawia\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiatowej klasyki. Lecz po pewnym czasie pan Juliusz rozczarowa\u0142 si\u0119 zasadami teatralnymi i w 1935 roku opu\u015bci\u0142 stanowisko dyrektora. Jednak jego wk\u0142ad w kultur\u0119 narodow\u0105 nie m\u00f3g\u0142 pozosta\u0107 niezauwa\u017cony. W 1936 roku re\u017cyser otrzyma\u0142 honorowe wyr\u00f3\u017cnienie za mi\u0142o\u015b\u0107 i oddanie polskiej dramaturgii \u2013 Z\u0142oty Wawrzyn Akademicki od Polskiej Akademii Literatury.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Scena_w_czasie_wojny\"><\/span>Scena w czasie wojny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"374\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-25.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4383\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-25.png 647w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-25-300x173.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, Osterwa pozosta\u0142 w Krakowie. Nie wyst\u0119powa\u0142 na du\u017cych scenach, ale kontynuowa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 teatrowi. Bra\u0142 udzia\u0142 w tajnych wieczorach poezji, czyta\u0142 teksty, kt\u00f3re podtrzymywa\u0142y ducha i wiar\u0119 ludzi. Pracowa\u0142 nad ide\u0105 nowych bractw teatralnych, marz\u0105c o teatrze, kt\u00f3ry stanie si\u0119 moralnym schronieniem dla narodu. Pomaga\u0142 katolickiej organizacji podziemnej \u201eUnia\u201d, wyk\u0142ada\u0142 sztuk\u0119 wymowy w seminariach, tworzy\u0142 nowe inscenizacje \u201eAntygony\u201d Sofoklesa i \u201eHamleta\u201d Szekspira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wojnie, ju\u017c ci\u0119\u017cko chory, pan Juliusz mimo wszystko wr\u00f3ci\u0142 na scen\u0119. W lutym 1945 roku otworzy\u0142 odnowiony teatr w Krakowie premier\u0105 ulubionej sztuki Stefana \u017beromskiego \u201eUciek\u0142a mi przepi\u00f3reczka\u201d, w kt\u00f3rej sam zagra\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119. Nast\u0119pnie wystawi\u0142 \u201eFantazego\u201d w Teatrze Wojska Polskiego w \u0141odzi. Jesieni\u0105 1946 roku Osterwa ponownie obj\u0105\u0142 kierownictwo Teatru S\u0142owackiego i zosta\u0142 dyrektorem Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Dramatycznej w Krakowie. W tym samym roku otrzyma\u0142 Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi \u2013 ostatni\u0105 znacz\u0105c\u0105 nagrod\u0119 swojego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wieczny_slad_w_Krakowie\"><\/span>Wieczny \u015blad w Krakowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"426\" src=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-26.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4386\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-26.png 647w, https:\/\/cdn.krakowskiye.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/2025\/11\/image-26-300x198.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatni spektakl s\u0142ynnego re\u017cysera \u2013 \u201eFantazy\u201d S\u0142owackiego \u2013 odby\u0142 si\u0119 w listopadzie 1946 roku. By\u0142 to jego po\u017cegnalny uk\u0142on w stron\u0119 teatru, kt\u00f3ry kocha\u0142 ponad wszystko. Juliusz Osterwa odszed\u0142 z \u017cycia w maju 1947 roku w Warszawie. Pochowano go jednak w Krakowie, kt\u00f3ry tak ukocha\u0142, na cmentarzu Salwator. Nabo\u017ce\u0144stwo \u017ca\u0142obne odprawiono w warszawskim ko\u015bciele \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak zako\u0144czy\u0142o si\u0119 \u017cycie cz\u0142owieka, dla kt\u00f3rego teatr by\u0142 nie scen\u0105, a drog\u0105 \u2013 do Boga, prawdy, ludzi. W Krakowie wybitnego tw\u00f3rc\u0119 przypomina tablica pami\u0105tkowa na kamienicy przy ulicy Pijarskiej, gdzie kiedy\u015b mieszka\u0142. W 1949 roku na cze\u015b\u0107 Juliusza Osterwy nazwano teatr w Lublinie, aby <strong>uwieczni\u0107 jego ide\u0119 \u201eReduty\u201d<\/strong> \u2013 sceny jako miejsca duchowej s\u0142u\u017cby, wychowania aktor\u00f3w i zachowania polskiej kultury. Sta\u0142o si\u0119 to uznaniem roli Juliusza Osterwy jako reformatora, kt\u00f3ry udowodni\u0142, \u017ce teatr jest prawdziw\u0105 sztuk\u0105 dla duszy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polski teatr pierwszej po\u0142owy XX wieku mia\u0142 wielu tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy pragn\u0119li uczyni\u0107 scen\u0119 nie tylko sztuk\u0105, ale i przestrzeni\u0105 duchow\u0105. W\u015br\u00f3d nich szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje Juliusz Osterwa \u2013 aktor, re\u017cyser i reformator, dla kt\u00f3rego teatr by\u0142 misj\u0105. \u201eB\u00f3g stworzy\u0142 teatr dla tych, kt\u00f3rym ko\u015bcio\u0142a nie starczy\u201d \u2013 mawia\u0142, a to zdanie sta\u0142o si\u0119 kluczem do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":388,"featured_media":4390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[192],"tags":[2501,2502,2497,2492,1802,2493,2494,2495,2496,721,2498,2500,2503,2499,2504],"moimportance":[33],"motype":[199],"moformat":[76],"class_list":["post-4422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-show-biznes","tag-aktorstwo","tag-don-carlos","tag-historia-teatru","tag-juliusz-osterwa","tag-krakow","tag-krakowska-bohema","tag-ludwik-solski","tag-reduta","tag-reformator-teatru","tag-stanislaw-wyspianski","tag-stefan-zeromski","tag-teatr-polski","tag-warszawa","tag-zielony-balonik","tag-zloty-wawrzyn-akademicki","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/388"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4423,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4422\/revisions\/4423"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4422"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4422"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4422"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowskiye.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}