Prawdziwi koneserzy różnych gatunków artystycznych zawsze znajdą coś dla siebie w Krakowie. Co roku odbywają się tu festiwale, które zadowolą nawet najbardziej wymagających odwiedzających. Muzyka, teatr, kino i literatura — oto, czym cechuje się Kraków, podaje strona krakowskiye.eu.
W tym artykule przedstawimy Ci Międzynarodowy Festiwal Literatury im. Josepha Conrada — specjalne wydarzenie, które gromadzi pisarzy z całego świata.
Z historii festiwalu
Festiwal Literacki im. Josepha Conrada po raz pierwszy odbył się w Krakowie w 2009 roku z inicjatywy Fundacji Tygodnika Powszechnego i Krakowskiego Biura Festiwalowego. Od tego czasu to coroczne wydarzenie stało się dobrą tradycją miasta, gromadząc artystów różnych gatunków — nie tylko literatury, ale także kina, teatru, muzyki i sztuk wizualnych.
Od samego początku wydarzenie to było pomyślane jako międzynarodowe. Nie chodzi tu tylko o chęć organizatorów dotarcia do jak najszerszego grona odbiorców, ale także o reprezentowanie zupełnie różnych podejść, światopoglądów i kultur. Zaproszeni na wydarzenie goście to autorzy z indywidualnym podejściem i wizją. W ten sposób organizatorzy chcieli stworzyć „barwną artystyczną mozaikę”, która zilustruje bogactwo i różnorodność światowej literatury.
Tradycyjny program festiwalu obejmuje debaty, warsztaty, pokazy filmowe i spektakle teatralne, koncerty, wystawy, spacery literackie, gry miejskie i różnorodne wydarzenia interaktywne. Biorą w nich udział zarówno profesjonaliści, jak i amatorzy, ja także zwykli czytelnicy. Wszystko to wynika z chęci organizatorów do stworzenia swoistej platformy, na której toczą się gorące dyskusje społeczne i artystyczne.
W swojej długiej historii festiwal gościł wiele znanych na całym świecie osobistości. Należą do nich autorzy, ilustratorzy, wydawcy i tłumacze. Wśród kultowych gości wydarzenia znaleźli się na przykład autor bestsellerów Dan Brown, pisarz Michael Cunningham, krytyk sztuki Michael Reed, tłumacz Soren Gauger, powieściopisarz David Grossman i wielu innych.
Dlaczego festiwal został nazwany na cześć Josepha Conrada?
Mimo że festiwal nosi imię Josepha Conrada, nie jest poświęcony twórczości tego pisarza. Wydarzenie nosi jego imię tylko symbolicznie, ponieważ jest to pisarz szczególny, który łączył różne tradycje literackie i nie zacierał granic. Świat sztuki uważa, że Conrad jest uniwersalnym znakiem międzynarodowej komunikacji literackiej.
Ponadto niewiele osób wie, że Joseph Conrad spędził kilka lat swojego życia w Krakowie. Możesz się o tym przekonać, odwiedzając ulicę Poselską, gdzie na jednym z budynków znajduje się tablica informująca, że kiedyś tam mieszkał. Sam Conrad pochodzi z miasta Berdyczów w ówczesnej guberni podolskiej, obecnie obwód żytomierski w Ukrainie.
Nagroda Conrada jako główna intryga międzynarodowego festiwalu
Nagroda Conrada — to główna intryga międzynarodowego festiwalu, zaszczytne wyróżnienie dla wschodzących pisarzy. Po raz pierwszy została przyznana w 2015 roku i od tego czasu jest integralną częścią Krakowskiego Festiwalu Literatury.
Zgodnie z regulaminem, Nagroda Conrada może zostać przyznana wyłącznie debiutującemu autorowi, którego pozycja na rynku książki nie jest jeszcze ugruntowana. Na nagrodę składa się nagroda pieniężna w wysokości 30 000 zł, a także miesięczne zakwaterowanie w Krakowie i promocja na łamach Tygodnika Powszechnego. Dodatkowo nominowany otrzymuje niewielką statuetkę, która zajmie godne miejsce na jego półce, gdyż symbolizuje nie tylko udany debiut twórczy, ale także wiarę organizatorów nagrody w siłę i potencjał autora.
Początkowo nominacja do głównej nagrody literackiej była wybierana wyłącznie przez jury, ale z biegiem lat uległo to zmianie. Od 2017 roku osoby biorące udział w głosowaniu internetowym również mogą pomóc w wyborze najbardziej wartościowego autora. W tym przypadku waga głosów jury i głosujących jest podzielona po równo.
Nagroda Conrada ma również na celu zachęcenie wydawnictw do publikowania dzieł takich autorów. Jest to znacząca pomoc, gdyż jak wiemy, wydawnictwa często odmawiają współpracy z mało znanymi pisarzami.
Pierwszą nominowaną w historii Nagrody Conrada była Liliana Hermetz z książką Alicyjka, która była przeplatanką różnych gatunków i form literackich. W kolejnych latach laureatkami zostały Żanna Słoniowska, Weronika Gogola, Olga Hund i inne. Nagroda otworzyła im drogę do świata literatury i wydawnictw książkowych.
Kongres Książki — wieloletnia tradycja festiwalu
Mówiąc o Festiwalu Josepha Conrada, nie sposób pominąć Kongresu Książki, który jest tradycyjnie ważną częścią wydarzenia. To nazwa nadana serii spotkań poświęconych rynkowi książki, które rozpoczęły się od kilku spotkań na temat estetycznych wymiarów książek w 2013 roku. Z czasem wydarzenie to ewoluowało w “Przemysły Książek”, a od 2020 roku nosi obecną nazwę.
Kongres Książki to wydarzenie, które odbywa się w Krakowie przez cały rok, a kulminację osiąga dopiero podczas festiwalu. Kongres składa się z serii otwartych dyskusji na temat perspektyw wydawania książek, praw autorskich, roli tłumaczy oraz relacji między wydawcami a autorami.
Dzięki Kongresowi Książki polska branża wydawnicza stworzyła tzw. Konwencję Krakowską, pierwszy w kraju dokument określający standardy współpracy w tej dziedzinie. Uprawnia on wydawców, którzy podpisali dokument, do otrzymania Znaku Jakości Wydawniczej. Od 2023 roku jest on widoczny na wielu książkach. Świadczy to nie tylko o jakości, ale także o wysokim poziomie odpowiedzialności wydawcy i wszystkich uczestników procesu powstawania książki.
Wydarzenie tradycyjnie odbywa się w Pałacu Potockich oraz podczas Międzynarodowych Targów Książki. Więcej na ten temat przeczytasz poniżej.
Targi Książki — wydarzenie tradycyjnie towarzyszące festiwalowi
Tradycyjnie już Festiwalowi Literackiemu im. Josepha Conrada towarzyszą targi książki. Targi pojawiły się w Krakowie na długo przed festiwalem, w 1997 roku, ale od samego początku targi i festiwal doskonale się uzupełniają, tworząc wyjątkową przestrzeń kulturalną w mieście.
Uczestnikami targów są wydawcy, hurtownie książek, drukarnie, księgarnie, różne instytucje kultury i stowarzyszenia — słowem wszyscy, którzy związani są z polskim rynkiem książki. W ramach wydarzenia odbywają się także warsztaty oraz spotkania z wybitnymi autorami i wydawcami. Ponadto podczas targów wręczane są nagrody przyznawane na podstawie wyników kilku ważnych konkursów, m.in. Konkursu na Książkę Edytorsko Doskonałą, Konkursu na Najlepszy Podręcznik Akademicki, Rankingu Polskich Drukarń Dziełowych itp.
Każdego roku targi odwiedza ponad 68 000 gości z całej Polski i zagranicy.
Międzynarodowy Festiwal Literatury im. Josepha Conrada jest więc przełomowym wydarzeniem w życiu kulturalnym Krakowa, skupiającym nie tylko autorów książek, ale także wszystkich innych uczestników procesu wydawniczego oraz przedstawicieli innych gatunków artystycznych. Jest to wydarzenie, na które co roku z niecierpliwością czekają zarówno krakowianie, jak i mieszkańcy innych miast, a nawet krajów.